SRI Dutch

Kopenhagen – geen ontgoocheling dankzij lage verwachtingen

Door Martina Jung

We hadden niet verwacht dar er tijdens de conferentie van Kopenhagen over de klimaatwijziging in 2009 een wereldwijd klimaatverdrag – of toch iets dat daar op lijkt – uit de bus zou komen en we rekenden ook niet op enige verbintenissen betreffende de terugdringing van broeikasgasemissies, vooral niet uit Chinese hoek. De inhoud van het Akkoord van Kopenhagen heeft ons dus niet speciaal ontgoocheld.

De bredere consensus lijkt het er echter over eens dat Kopenhagen zijn doel heeft gemist, meer bepaald bindende overeenkomsten tussen de deelnemende landen bereiken om de opwarming van de aarde aan te pakken die op hun beurt de basis zouden leggen voor een wereldwijd klimaatverdrag dat in 2010 zou worden ondertekend. De deelnemende landen hebben inderdaad slechts akte van het Akkoord van Kopenhagen genomen zonder zich te verbinden tot een daadwerkelijk aanvaarding ervan. Het minimale compromis dat werd bereikt, maakt geen melding van streefcijfers noch van controlemechanismen voor de terugdringing van gasemissies. Evenmin is het bindend of unaniem.

Toch bevat het Akkoord van Kopenhagen twee punten die ons tot optimisme aanzetten. De eerste reden tot optimisme is de erkenning door de lidstaten van de VN dat de verhoging van de gemiddelde wereldwijde oppervlaktetemperatuur tegen 2050 tot twee graden Celsius of minder beperkt moet blijven. Voor het eerst wordt wetenschappelijk bewijs van de opwarming van de aarde vermeld in een politiek document dat op 193 staten van toepassing is. In de toekomst zullen de ontwikkelingen getoetst worden aan dit streefcijfer dat als een universeel aanvaard plafond zal gelden. De tweede reden is de plechtige belofte van de industrielanden om tijdens de volgende 3 jaar met 30 miljard USD over de brug te komen voor de opkomende landen. Dit bedrag is bedoeld om de maatregelen tegen de klimaatverandering een impuls te geven en kan tegen 2020 verhoogd worden tot 100 miljard USD per jaar om de creatie van productiecapaciteit voor hernieuwbare energie te versnellen.

Verwezenlijkingen zoals deze zijn slechts een eerste stap in de richting van een wereldwijd klimaatverdrag. Vooralsnog zullen ze slechts een kleine impact hebben op de fundamentele maatregelen op het vlak van hernieuwbare energie. Maar de behoefte aan voortgezette onderhandelingen en de toenemende druk om wettelijk bindende overeenkomsten af te sluiten heeft positieve effecten op de middellange en de lange termijn voor hernieuwbare energie.

Op de korte termijn verwachten we ambitieuzere maatregelen op nationaal niveau. Tijdens de conferentie van Kopenhagen hebben China en de VS al diverse maatregelen voorgelegd die ze bereid waren te nemen om hun emissie van CO2 te verlagen. Al die maatregelen omvatten een verhoging van de hernieuwbare energiecapaciteit wat meteen ook de mogelijkheid biedt om nieuwe banen te creëren en om hun landen minder afhankelijk te maken van buitenlandse energiebronnen. De verklaringen die ‘s werelds twee grootste emittenten na de conferentie hebben afgelegd, bevestigen alvast hun engagement om het probleem van de klimaatverandering aan te pakken evenals hun bereidheid om de technologieën op het gebied van hernieuwbare energie verder te promoten. Wij menen dat er nog meer landen dezelfde weg in zullen slaan, nu er al 193 staten bij deze plannen betrokken zijn, ten minste toch op politiek niveau.

Elektrische auto’s aan de horizon

Door Florian Sommer

Hybride auto’s zijn al een hele tijd nadrukkelijk in het straatbeeld aanwezig en elektrische wagens zijn nu ook duidelijk aan hun opmars begonnen. Het onderwerp van gesprek is niet langer of elektrische wagens wel een haalbare kaart zijn, maar wanneer ze precies in massaproductie zullen gaan.

Dat proces is nu, dankzij allerlei stimuleringsmaatregelen van de overheid, in een stroomversnelling terechtgekomen. In augustus kwam Obama met een toelage van 2,4 miljard USD voor de ontwikkeling van elektrische voertuigen (EV) en van de bijbehorende batterijen. Ook de EU en meerdere nationale Europese regeringen hebben voor die overstap aanzienlijke bedragen uitgetrokken. China is van plan om tegen 2011 jaarlijks een half miljoen elektrische auto’s van de fabrieksband te laten rollen en heeft 1,4 miljard USD opzijgezet voor R&D. 

Een groot deel van dat geld zal naar de verbetering van de batterijtechnologie vloeien. Daar knelt immers vaak het schoentje bij elektrische wagens. De batterijen moeten krachtiger worden, ze moeten langer meegaan en, nog belangrijker, hun kostprijs moet aanzienlijk naar omlaag. Op dat laatste domein is de geboekte vooruitgang alvast veelbelovend. De prijs van batterijen is jaarlijks met 6 tot 8 procent gedaald en analisten voorspellen dat die trend de volgende 10 jaren, dankzij de toename van de productievolumes, zal worden voortgezet. Er ligt een enorme markt open. McKinsey raamt de markt voor batterijen op 60 miljard USD op basis van een geschatte verkoop van zes tot acht miljoen elektrische wagens per jaar.

De markten zijn zich meer en meer bewust dat er voor de batterijtechnologie een erg veelbelovende toekomst is weggelegd. Onze batterij- & energieopslagindex is sinds begin dit jaar 97,5% gestegen. Hiermee is deze index de sterkste stijger onder onze 30 indexen die elk een ander aspect in het segment van duurzame technologie reflecteren. 

De ontwikkeling van een duurzame energie-infrastructuur voor het opladen van elektrische auto’s is een ander domein dat aan radicale innovatie toe is. In dat opzicht heeft China, dat met enorme luchtvervuilingsproblemen kampt, al ambitieuze plannen aangekondigd. Het land wil tegen 2011 een netwerk van oplaadfaciliteiten aanleggen in ten minste drie van zijn grootste steden. Hawaï heeft ook al plannen in die richting bekendgemaakt. Daar wil men tegen 2012 tot 100.000 laadstations voor elektrische wagens bouwen.

En tot slot moet de lobby voor elektrische auto’s er alles blijven aan doen om gelijk te krijgen in het CO2-debat. Het staat immers nog niet onomstotelijk vast of elektrische auto’s echt wel CO2-efficiënt zijn. Uit studies is gebleken dat een elektrische auto die uitsluitend gebruik maakt van met steenkool opgewekte energie minder CO2-efficiënt zou zijn dan een auto die op benzine of diesel rijdt. Maar als hij gebruik maakt van de huidige energiemix van de EU komt de elektrische auto wel als winnaar uit de bus.

Uiteindelijk zal alleen een sterk groen argument voor elektrische auto’s de regeringen over de streep kunnen halen om de vereiste stimulansen voor een massaproductie van elektrische auto’s op tafel te leggen.

Groene auto’s en afleidingsmanoeuvres

Door Florian Sommer

De reddingsoperaties van autofabrikanten waren velen een echte doorn in het oog. “Dat nooit meer” was eveneens een veelgehoorde uitspraak bij de belastingsbetalers toen zij zieltogende sectoren als ongereglementeerde hedgefondsen ter hulp moesten snellen en met lede ogen moesten toezien hoe er toch nog gouden parachutes werden uitgedeeld in de nasleep van de financiële crisis. Regeringen moeten welhaast naar onhoudbare economische modellen grijpen om de moegetergde belastingsbetaler te sussen en de autobouwers van de ondergang te redden.

Cruciaal in hun respons op de wereldwijde recessie is hun algemene visie: zien ze duurzaamheid als een wezenlijk aspect van hun beleid of gaan ze gewoon op zoek naar een pleister op de wonde?

Japan en de VS zijn de eersten die programma’s hebben uitgewerkt om de autosector tot een groener beleid aan te zetten. Japan heeft de belasting op de aankoop van hybride wagens geschrapt en die op kleine voertuigen verlaagd. De stimuleringsmaatregelen kunnen tevens de technologische vernieuwing in een stroomversnelling brengen. Zo heeft de EU 1 miljard EUR uitgetrokken voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van milieuvriendelijke auto’s. De VS trekt eveneens de ronde som van 2 miljard USD uit voor R&D op het domein van geavanceerde batterijen en groene auto's.

De schrootpremies aangeboden door Italië, Duitsland, Frankrijk en het VK laten veel te wensen over. Zij bieden een premie van 1000 tot 2500 EUR voor consumenten die hun oude wagen inruilen voor een nieuw model. In Duitsland kenden deze premies een onverhoopt succes. In de aanloop naar de verkiezingen in oktober heeft de regering de financiering zelfs opgetrokken van 1,5 naar 5 miljard toen bleek dat het geld na enkele maanden al opgesoupeerd was.

Dit beleid zal zeker een groot aantal onefficiënte voertuigen uit het verkeer halen, maar dergelijke eenmalige maatregelen geven geen blijk van een echte visie op duurzaam transport.