Door Sara Wright
Duurzaamheid vereist een structurele overstap naar een evenwichtige wisselwerking tussen consumenten, producenten en middelen. Nergens komt dit zo duidelijk tot uiting dan in ons energieverbruik. Tot op heden is er op vele fronten zonder echt overleg naar oplossingen gezocht. Een duurzaam energieaanbod, energiebesparende toestellen en reclamecampagnes om energiebesparing aan te moedigen zijn slechts een paar van de vele innovaties. Maar hoewel alle stukjes van de puzzel aanwezig zijn, is er nog geen totaaloplossing voorhanden.
Vandaar ook dat het zo hoopvol stemt om te zien welke grote bedragen er in de stimuleringsmaatregelen van de VS, de EU en China naar de ontwikkeling van een intelligent energienet of ‘smart grid’ gaan. Het aandeel van het Amerikaanse pakket dat naar de ontwikkeling van ‘smart grids’ gaat, wordt inderdaad geraamd op 4,5 miljard USD. De VS lijken inderdaad de duidelijkste en meest tastbare strategie te hebben, maar ook China en Europa zetten aanzienlijke bedragen voor dit domein opzij.
De term ‘smart grid’ verwijst naar de digitalisering van de elektriciteitsnetten en de ontwikkeling van daaraan gekoppelde technologieën en toepassingen. Wat het energieaanbod betreft, is één van de voornaamste kenmerken de mogelijkheid om alle vormen van energieopwekking en –opslag te combineren waardoor duurzame energie niet langer een aanvulling is op het net maar er integraal deel van uit gaat maken. Aan de vraagzijde kunnen consumenten dankzij intelligente netten hun energieverbruik actief bewaken en deelnemen aan de energiemarkten: met ‘slimme’ elektriciteitsmeters in huizen en bedrijven kan het energieverbruik per toepassing en de kostprijs ervan in real time worden bewaakt. Door de consument directe informatie over zijn energieverbruik te verschaffen, worden de prijszettingsmechanismen van de markt efficiënter, verlaagt de volatiliteit van de vraag en wordt verspilling tot een minimum beperkt.
Zoals altijd is voorzichtigheid geboden met een wondermiddel als dit. Het concept van intelligente energienetten moet nog rijpen en cruciale problemen met significante implicaties staan nog ter discussie. Gaan we voor een open of gesloten architectuur? Wat zijn de gevolgen voor de energie- en gegevensbeveiliging? Kiezen we een top-down of bottom-up benadering voor de integratie van de sector? Al die vragen wachten nog op een antwoord. Wel staat vast dat ‘smart grids’, meer dan welke innovatie ooit, de deur open kunnen zetten voor een aardverschuiving in het energiemodel.
Het ‘smart grid’-concept is net als duurzaamheid als dusdanig, een van nature inclusief idee dat aanzet tot informatie-uitwisseling en participatie. We dragen vrije keuze hoog in het vaandel, maar moeten eraan verzaken zodra we onze vinger op de schakelaar zetten. Met de ‘smart grid’ is die tijd zo goed als voorbij.
