SRI Dutch

Inentingen: de weinige resterende naalden in de hooiberg zijn nog altijd het zoeken waard

Door Florian Sommer

Terwijl farmareuzen tegen een geruchtmakende berg van aflopende octrooien aankijken, zijn dit verre van slechte tijden voor marktspelers in de inentingsindustrie. Dit ooit godvergeten segment wordt nu druk opgezocht en uitgezift in een algemene zoektocht naar groei. De varkensgriep zat hier zeker ook wel voor iets tussen.

Ooit waren inentingen vrij onaantrekkelijke producten die hoge voorafgaande investeringen vereisten om achteraf slechts matige winstmarges of zelfs helemaal geen rendement op te leveren. De productie is aan immens veel regelgevingen onderworpen, altijd dreigt er wel een toevloed van rechtszaken in geval van ongewenste neveneffecten en het is al gebeurd dat producenten, als er een ernstige nationale noodtoestand uitbrak, werden verplicht om hun intellectuele rechten op producten uit handen te geven. Gelet op die risico’s in een toch vrij bescheiden industrie die het moet hebben van bulkorders tegen vaste prijzen, is het niet meer dan normaal dat het aantal producenten geconsolideerd is van circa 26 grote spelers in de VS op het einde van de jaren '60 naar ongeveer 5 vandaag.

Maar recente pandemiedreigingen hebben aangetoond dat de gezondheid van één land vandaag in toenemende mate afhangt van de gezondheid van de rest van de wereld. Vooral de varkensgriep heeft regeringen eraan herinnerd dat ze dringend werk moeten maken van een oplossing voor het wereldwijd gebrek aan productiecapaciteit. Dat betekent dat de trend die ten tijde van de vogelgriep werd ingezet om bovenstaande problemen aan te pakken wellicht zal doorzetten en dat de voor bedrijven vaak onoverkomelijke ontwikkelingskloof met overheidsfinanciering zal worden gedicht. Dat is ook de farmareuzen niet ontgaan die de sector gaandeweg insluiten via acquisities en partnerschappen. Stilaan gaat de voorkeur uit naar partnerschapmodellen omdat kleinere onafhankelijke firma's op die manier het voordeel van de innovatie kunnen behouden en tegelijk kunnen profiteren van veel grotere verkoop- en marketingcapaciteiten. De grotere firma’s profiteren van de uitbesteding van het risico verbonden met fase 1 van het onderzoek en kunnen zodoende focussen op hun eigen specialismen zoals de testen in de daaropvolgende fasen en het op de markt brengen van inentingen. De innovatie blijft vruchten afwerpen: de inentingen zijn niet langer alleen gericht op gevaarlijke infectieziekten, maar worden steeds vaker ingezet als therapie voor uitermate complexe ziekten zoals aids en kanker.

De consolideringstrend is al vele jaren aan de gang waardoor er nog maar weinig onafhankelijke bedrijven actief zijn in het inentingssegment. Maar naarmate de metamorfose van de industrie zich voltrekt, zullen de overlevenden wellicht de vruchten kunnen plukken van hun onderzoek en ontwikkeling die grote waarde hebben in de onderhandelingen over verkoopsovereenkomsten.

Endocriene verstoorders – Of een seksloze toekomst?

Door Sara Wright

Endocriene verstoring wordt al tientallen jaren beschreven in de wetenschappelijke literatuur, maar is in de populaire media nog niet in een samenhangend verhaal samengevloeid. Daar zijn meerdere redenen voor: het is een complex probleem, de gevolgen op de lange termijn blijven onduidelijk en het pad om de schade te beperken is nog niet duidelijk afgebakend.

De Amerikaanse EPA (Environment Protection Agency) omschrijft een endocrienverstorende verbinding (endocrine-disrupting compound – EDC) als “een exogeen agens dat de secretie, het transport, het metabolisme, de verbindende werking of de eliminatie van natuurlijke, door het bloed vervoerde hormonen die in het lichaam aanwezig zijn en die voor de zelfregulering, de reproductie en het ontwikkelingsproces instaan verstoort.” Endocriene verstoorders vormen een heterogene groep van synthetische chemische stoffen die veelvuldig in industriële solventen en smeermiddelen, landbouwchemicaliën en farmaceutische verbindingen worden gebruikt. Ze hebben niet alleen elk op zich ernstige gevolgen, maar er zijn steeds meer bewijzen dat het gezamenlijk effect van meerdere endocriene verstoorders exponentiële schade kan toebrengen aan het menselijk lichaam en de ecosystemen.

Sommige endocriene verstoorders werden lang geleden al geïdentificeerd als de oorzaak van het bijna volledig uitsterven van bepaalde dierensoorten. Zo was de Amerikaanse zeearend wellicht al van de aardbodem verdwenen zonder een strengere wetgeving rond het verdelgingsmiddel DDT. Andere endocriene verstoorders worden pas nu ontdekt, vooral naarmate hun meervoudige wisselwerkingen met andere substanties aan het licht komen. Bijna alle kunststoffen die consumenten dagelijks gebruiken, bevatten endocriene verstoorders. De meeste mensen in ontwikkelde landen vertonen een onthutsend hoge lichaamsbelasting ('body burden’), een maatstaf van de dosis synthetische verbindingen die in het bloed en de weefsels aanwezig zijn. Eén generatie geleden was dat nog niet het geval.

Zelfs oneindig lage dosissen kunnen al afwijkingen veroorzaken indien de blootstelling zich in kritische fasen van de ontwikkeling voordoet. Verrassend genoeg kunnen lage dosissen soms nefaster zijn dan hogere dosissen. In een aantal gevallen hebben endocriene verstoorders niet alleen gevolgen voor het individu dat er aan is blootgesteld, maar ook voor de volgende generaties. Aangezien de meest voorkomende endocriene verstoorders afkomstig zijn van de industriële scheikunde, een betrekkelijk nieuw werkdomein, hebben de effecten zich wellicht nog niet volledig gemanifesteerd.

Maar er zijn overal alarmerende signalen. Waterdieren vertonen eigenaardige misvormingen, vaak ter hoogte van hun seksorganen. In vervuilde meren krijgen amfibieën extra poten en zijn de genitaliën van krokodillen onvolgroeid.

Aan de watervallen van de Potomac rivier in de Verenigde Staten is onlangs ontdekt dat de mannelijke smallmouth bass stilaan evolueert naar een tweeslachtige vis met vrouwelijke kenmerken – 80% van deze vissen produceert eieren!

Dezelfde fenomenen worden bij de mens waargenomen. Een verbijsterende trend wijst op een significante toename van het aantal genitale afwijkingen bij pasgeboren jongens. De dochters van met DES behandelde vrouwen – een endocrienverstorend geneesmiddel dat tussen 1930 en 1970 werd voorgeschreven om misvallen te voorkomen – leken bij de geboorte volledig normaal, maar vertoonden op latere leeftijd een abnormaal aantal misvormde seksorganen en kankergevallen. Nieuwe studies hebben ook verbanden blootgelegd tussen endocriene verstoorders en zwaarlijvigheid, insulineresistentie en diabetes. Er zijn talloze voorbeelden en ze hangen een somber toekomstbeeld op.

Regeringen willen nu een regelgeving voor deze substanties uitwerken. Als het bewijsmateriaal blijft aangroeien en de kikkers in de meren onze hedendaagse kanaries in de kolenmijnen worden - kanaries werden vroeger in kolenmijnen gebruikt als indicatoren voor giftige gassen zoals kooldioxide of methaan - zal endocriene verstoring een even ingrijpend en misschien zelfs nog moeilijker te beteugelen fenomeen worden als de klimaatwijziging. Nagenoeg alle industrieën zullen de gevolgen voelen, zowel door de wetgeving om het gebruik van endocriene verstoorders te beperken als door de schadeclaims die tegen hen kunnen worden aangespannen. Bedrijven die de impact van endocriene verstoorders trachten te beperken en veiligere alternatieven produceren zullen daar dus op de lange termijn de vruchten van kunnen plukken.

Mexicaanse griep: beleggers willen perspectieven op de langere termijn

Door Florian Sommer

Miljoenen mensen maken zich klaar voor hun inenting tegen de Mexicaanse griep. Er is inderdaad sprake van een nieuwe pandemie, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie in juni al officieel had aangekondigd.

Wat betekent dit voor de duurzame belegger? Ten eerste komen pandemieën historisch gezien slechts om de 30 tot 40 jaar voor. Maar de laatste tijd hebben we een toenemend aantal epidemieën gekend die nagenoeg pandemische dimensies hebben aangenomen. Denken we maar aan SARS en de vogelgriep.

De kans op pandemieën neemt toe. In onze hedendaagse wereld leven mensen dichter bij elkaar in stadscentra, ze reizen meer en ze eten meer vlees. De veestapels zijn bovendien exponentieel gegroeid. Zo is het Chinese pluimvee toegenomen van 12 miljoen dieren in 1968 tot 13 miljard dieren in 2005, terwijl het aantal mensen in diezelfde periode slechts van 790 miljoen tot 1,3 miljard is gestegen. De toenadering tussen mens en dier is de voornaamste risicofactor. Immers, de meeste nieuwe infectieziekten waren tot nu toe het gevolg van een virus dat van dier op mens is overgegaan.  

De weinige beleggingsstudies waarover we rond dit thema beschikken, belichten nagenoeg uitsluitend de slechte of uitstekende prestaties van bepaalde sectoren op de korte termijn tijdens epidemieën of pandemieën. Zo kregen luchtvaartmaatschappijen het tijdens de SARS-periode hard te verduren, maar ze hebben zich snel hersteld. Mikken op eenmalige pandemieën of epidemieën die van nature onvoorspelbaar zijn, is geen erg aantrekkelijke strategie voor beleggers. Een perspectief op de langere termijn, zoals de groeiende markt voor ziektepreventie en de voorbereiding op pandemieën, is een stuk lonender.  Zo wordt ervan uitgegaan dat biomonitoring van dieren van doorslaggevend belang is om te voorkomen dat virussen van dier op mens (‘species jump’) overgaan. Er bestaan vandaag nieuwe diagnostieken en testtechnologieën waarmee ziekten sneller en betrouwbaarder kunnen worden opgespoord. De markt voor moleculaire diagnostiek is de laatste 5 jaar tussen de 10 en 20 procent gegroeid en zal naar verwachting tegen 2011 goed zijn voor een omzet van 7 miljard USD. Tot slot trekken regeringen stilaan meer geld op de langere termijn uit om efficiënte infrastructuren voor de productie van inentingen en nieuwe technologieën (zoals op cellen gebaseerde productiemethoden) te ontwikkelen en op die manier een antwoord te bieden op problemen die zich in het verleden hebben gesteld bij de productie van een toereikend aantal inentingen tijdens epidemieën en pandemieën.

We weten nog niet welke dimensies de Mexicaanse griep uiteindelijk zal aannemen. Wat we wel al weten, is dat de oorzaken van pandemische risico’s toenemen en dat dit op zijn beurt de vraag doet toenemen naar oplossingen die noodtoestanden en de verspreiding van infectieziekten helpen voorkomen. Die technologieën bieden wel degelijk aantrekkelijke beleggingskansen op de langere termijn.

Een debat over de bestaande toestand, maar wat met preventie?

door Paulo Campos

Toen President Barack Obama laatst het Congres toesprak over de hervorming van de gezondheidszorg was er naast het goede nieuws, zoals de mogelijkheid van een universele verzekering, ook slecht nieuws zoals de gemiste kans om de torenhoge uitgaven voor de gezondheidszorg aan de kaak te stellen en aan te pakken.

Volgens Obama zou het plan gespreid over een periode van 10 jaar naar schatting 900 miljard USD gaan kosten, maar dit zou ruimschoots worden goedgemaakt door de besparingen op ‘slecht besteed geld in het bestaande gezondheidszorgsysteem’. Voorts hekelde hij nog de stijgende uitgaven voor gezondheidszorg zonder duidelijk identificeerbare financieringsbronnen.

Het klopt inderdaad dat een debat gebaseerd op clichés de VS niet vooruit zal helpen, maar het is evenzeer juist dat een meer gematigd discours het land niet zal wapenen voor de toekomstige uitdagingen. Het Congressional Budget Office heeft in 2007 geraamd dat de uitgaven voor gezondheidszorg zonder hervorming 1,7% sneller zouden groeien dan het bbp en tegen 2050 tot 40% van het bbp zouden oplopen. En de huidige recessie kan dit plaatje alleen nog verergeren, niet verbeteren.

Bovendien missen de bestaande voorstellen ambitie. President Obama wees erop dat de VS bijna 50% meer van het bbp aan gezondheidszorg besteedt dan vergelijkbare landen. Nochtans kan de VS bogen op een jonge bevolking en andere voordelen zoals een laag aantal rokers en erg efficiënte gezondheidszorgdiensten in sommige aspecten, zoals vroege kankerdiagnose.

De hervorming van de gezondheidszorg moet de achterblijvende segmenten van het systeem, zoals intern verpleegde ziekenhuispatiënten, duidelijk identificeren en aanpakken. De VS spenderen per saldo aanzienlijk meer dan de andere Oeso-landen waar de overheid een aanzienlijk deel van de financiering voor haar rekening neemt.

De CMS-diensten (Centers for Medicare en Medicaid Services) ramen dat MEDICARE/MEDICAID en andere federale en overheidsinstanties 55 cent van elke dollar voor ziekenhuiszorg zullen betalen en dat MEDICARE hierin het grootste aandeel zal hebben. De privéverzekeraars zullen samen 36,4% van de uitgaven betalen in 2009 terwijl MEDICARE helemaal alleen 28,8% voor zijn rekening zal nemen. Tot slot blijkt uit bepaalde studies dat de Amerikaanse ziekenhuiskosten 162% meer bedragen dan de gemiddelde prijs per bed/dag in andere Oeso-landen.

Het plan dat momenteel voorligt, zou de overheidsstelsels niet aanzetten om de prestaties van zorgverstrekkers te verbeteren en zou de privéverzekeraars evenmin aanzetten om beter te presteren zolang zij de kosten op hun klanten kunnen verhalen. Doeltreffende stimulansen zijn onder meer een harmonisering van de behandelingspraktijken, de invoering van statistische systemen en elektronische gezondheidsregisters, kwaliteitszorg en resultaatgebonden maatregelen die de beste prestaties belonen.

De torenhoge uitgaven voor gezondheidszorg kunnen niet aan banden worden gelegd met een matige hervorming en de ondernemingen, vooral die binnen de ziekenhuissector, die de verbeterde prestaties integreren of eraan bijdragen moeten baat hebben bij de op handen zijnde veranderingen.